شکست خسرو پرویز از هراکلیوس
هراکلیوس ﺑﺎ قشوﻥ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 622 ﻣﯿﻼﺩﯼ از ﺑﻮﻏﺎﺯ ﻫﻠﺲ ﭘُﻨﺖ ﯾﺎ ﺩﺍﺭﺩﺍﻧﻞ ﺍﻣﺮﻭﺯﯼﮔذﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﺴﻮﺱ ﯾﻌﻨﯽ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺍﺳﮑﻨﺪﺭ ﺩﺭ 950 ﺳﺎﻝ ﻗﺒﻞ ﺩﺍﺭیوش سوم ﺭﺍ ﺷﮑﺴﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﭘﯿﺎﺩﻩ ﺷﺪ . ﺩﺭ ﻧﺰﺩﯾﮑﯽ ﺍﺭﻣﻨﺴﺘﺎﻥ ﺟﻨﮕﯽ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺍﻭ ﻭ ﺷﻬﺮﺑﺮﺍﺯ ﺩﺭﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺘﺢ ﺭﻭﻣﯽ ﻫﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﺪ.ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻫﺮﻗﻞ ﺑﻪ ﻗﺴﻄﻨﻄﻨﯿﻪ ﻣﺮﺍﺟﻌﻪ ﮐﺮﺩ . ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺑﺎ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﺷﻤﺎﻟﯽ ﻣﺜﻞ ﺧﺰﺭﻫﺎ ﻭ ﻏﯿﺮﻩ ﻫﻢ ﺩﺳﺖ ﺷﺪﻩ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ (ﮔﻨﺰﮎ) ﺷﺘﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﺍﺭدﻭﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺍﻣﺮ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺩﺷﻤﻦ ﺑﺸﺘﺎﺑﻨﺪ ﻭ ﻟﯿﮑﻦ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﺟﺘﻤﺎﻉ ﺍﺭﺩﻭﻫﺎ ﻫﺮﻗﻞ ﺟﻨﮓ ﮐﺮﺩﻩ ﻓﺎﺗﺢ ﺷﺪ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻪ ﻏﺎﺭﺕ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺧﺮﺍﺏ ﻧﻤﻮﺩ ( 623 ﻣﯿﻼﺩﯼ ) . (ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻫﺮﻗﻞ ﻭﯾﺮﺍﻥ ﮐﺮﺩ ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ ﯼ ﺁﺫﺭﮔﺸﺴﭗ ﯾﻌﻨﯽ ﺁﺗﺶ ﺳﭙﻨﺪ ﺷﺎﻫﺎﻥ ﻭ ﺍﺭﺗﺸﯿﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﯾﻦ ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ ﯼ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺑﻮﺩ، ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﮑﺎﻥ ﺭﺍ ﻏﺎﺭﺕ ﻭ ﻧﺎﺑﻮﺩ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻧﺎﻣﯽ ﺑﺪﯼ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺫﻫﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯿﺎﻥ ﺑﺎﻗﯽ ﮔﺬﺍﺷﺖ ). ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺍﺭﺍﻥ ﺑﺮﺩﻩ ﻗﻮﺍﯼ ﻫﺮﻗﻞ ﺭﺍ ﻣﻌﺪﻭﻡ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻪ ﺍﺭﺩﻭﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﻣﺮ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﺪﺍﻥ ﻃﺮﻑ ﺑﺸﺘﺎﺑﻨﺪ.ﻭﻟﯿﮑﻦ ﻫﺮﻗﻞ ﭘﯿﺶ ﺩﺳﺘﯽ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻪ ﺍﺭﻣﻨﺴﺘﺎﻥ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪ ﻭ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﮐﻪ ﺍﺭﺩﻭﻫﺎﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﻠﺤﻖ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﺎ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺟﺪﺍﮔﺎﻧﻪ ﺟﻨﮓ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻭﻝ ﺩﻭ ﺍﺭﺩﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺭﺩﻭﯼ ﺳﻮﻡ ﺭﺍ ﺷﮑﺴﺖ ﺩﺍﺩ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﺭﺩﻭﯼ ﺷﻬﺮ ﺑﺮﺍﺯ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﺮﺩﻩ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻫﻢ ﺷﮑﺴﺖ . ﺩﺭ 625 ﻫﺮﻗﻞ « ﺁﻣِﺪ» ﺭﺍ ﭘﺲ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺟﻨﮕﯽ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺍﻭ و ﺷﻬﺮﺑﺮﺍﺯ ﺭﻭﯼ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﺯ ﺑﻪ ﻓﺘﺢ ﻫﺮﻗﻞ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﺪ .
گردآوری: علی اکبرپور - ali akbarpour
در این تصویر (نقاشی آبرنگ از پیرو دالا-ر سال 1452) نقاش، جنگ هراکلیوس و ایرانیان را به فرماندهی خسرو دوم (خسروپرویز) به تصویر کشیده است.
منبع: ﭘﯿﺮﻧﯿﺎ، ﺣﺴﻦ (ﻣﺸﯿﺮ ﺍﻟﺪﻭﻟﻪ )،ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺳﺘﺎﻥ «ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻣﻔﺼﻞ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻗﺪﯾﻢ ﺍﺯ ﺁﻏﺎﺯ ﺗﺎ ﺍﻧﻘﺮﺍﺽ ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎﻥ»،جلد ﭼﻬﺎﺭﻡ،صفحه ﯼ 1973، ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﺑﯿﺮ ﺳﻤﯿﺮ ،
